Motivatiebrief schrijven – in 7 stappen naar een goede brief

motivatiebrief schrijven

Een goede motivatiebrief schrijven, is een kwestie van een goede opbouw ((lees hier over de uithangbordmethode), maar vooral ook een kwestie van clichés omzeilen, zoals deze:

  • Deze baan zie ik als een grote uitdaging.
  • Het is mijn droom om aan deze universiteit te studeren
  • Deze functie is op mijn lijf geschreven.
  • Deze vacature zie ik als een grote kans.
  • Dit vak is mijn grote passie.

Alsjeblieft, doe jezelf en de lezer van je motivatiebrief een plezier en gebruik dit soort zinnen met mate. Je staat dan al 1-0 voor: je onderscheidt je van alle andere brieven die bol staan van dit soort dertien-in-dozijn-uitdrukkingen.

Iedereen die naar een baan solliciteert kan schrijven dat het zijn droom is. Iedereen die zich aanmeldt voor een studie als geneeskunde of rechten kan zeggen dat de studie hem of haar op het lijf geschreven is. Maar daar zitten de mensen die je motivatiebrief beoordelen niet op te wachten. Het moet dus anders.

Motivatiebrief schrijven: in 7 stappen naar een goede opbouw

De lezer van je motivatiebrief wil iets over jou weten. Wie ben je? Wat drijft je? Wat wil je bereiken en hoe wil je dat doen? Dat zijn de belangrijkste vragen die je moet beantwoorden bij de discipline ‘motivatiebrief schrijven’.

Standaardzinnen zijn niet toereikend bij het geven van de antwoorden op die vragen. Het gaat juist om wat jou uniek maakt en waarom jij geknipt bent voor de functie (bijvoorbeeld die van verkoopmedewerker) of de studie (bijvoorbeeld geneeskunde of diergeneeskunde) waarvoor je solliciteert. Een motivatiebrief schrijven begint bij het bedenken van persoonlijke voorbeelden en anekdotes die jouw kwaliteiten op een levendige manier illustreren.

Vervolgens componeer je met deze voorbeelden een meeslepend en gestructureerd verhaal waarin je jezelf als unieke kandidaat presenteert. Een goede opbouw (daarover lees je meer in de uithangbordmethode) verhoogt je kans op een positieve beoordeling; een samenhangende tekst is nu eenmaal overtuigender.

Hieronder leg ik je in elf stappen uit hoe je een goede motivatiebrief schrijft, vanuit mijn ervaring als journalist (De Volkskrant, NRC, Nu.nl) en schrijver. Zelf heb ik onder meer in Zuid-Afrika (Rhodes University) en aan de Universiteit van Edinburgh gestudeerd dankzij succesvolle motivatiebrieven, ook heb ik mijn eerste baan bij de jeugdkrant Kidsweek te danken aan een e-mailtje.

Wil je voor de makkelijke weg kiezen en een middelmatige motivatiebrief schrijven? Surf dan nu een van de vele sites waar je standaardbrieven kunt downloaden: (type ‘motivatiebrief’ schrijven in Google en je vindt ze in overvloed). Wil je een heldere motivatiebrief met een goede opbouw schrijven en bovenop de stapel komen te liggen bij je beoordelaars, lees dan verder.

Motivatiebrief schrijven stap 1 – Val met de deur in huis

Een goede opbouw begint bij de eerste alinea. Dat is de blikvanger van je motivatiebrief. Bij een eerste scan zal de beoordelaar in ieder geval de eerste zinnen lezen. In deze alinea val je met de deur in huis en vertel je waarom je de brief schrijft: je wilt een plek op een bepaalde opleiding, je solliciteert op een bepaalde functie of je biedt je aan als stagiair.

Draai hier niet omheen, en schrijf met direct taalgebruik op wat je wilt en waarom. Deze kernzin kun je bijvoorbeeld als volgt opschrijven:

Met deze brief solliciteer ik op een plek aan de opleiding geneeskunde.

Deze brief schrijf ik u, omdat ik dolgraag stage wil lopen bij Heineken. 

Het is belangrijk dat deze zin al ergens in de eerste alinea staat, zodat het doel van je brief meteen duidelijk is. Je kunt ermee beginnen, maar het is ook mogelijk om de alinea ermee af te sluiten. De lezer weet na een kernzin onmiddellijk wat je doel is (een stage, baan, of plek op een studie) en kan de verdere inhoud daardoor beter plaatsen en beoordelen. Kortom: je legt op deze manier de basis voor een goede opbouw.

Motivatiebrief schrijven stap 2 – Maak de eerste alinea persoonlijk

Het is belangrijk dat je jezelf in de eerste regels van je motivatiebrief meteen onderscheidt van andere briefschrijvers. Je laat zien wie je bent en waarom jij de juiste persoon bent voor de functie of studie.

De beste manier om dit te bereiken is de mini-anekdote. Dat is een kort persoonlijk verhaaltje over jezelf van twee a drie zinnen, waarmee je de kernzin in je eerste alinea motiveert. De anekdote laat zien waarom je stage wilt lopen bij juist dit bedrijf, waarom je juist deze studie wilt volgen. (Lees meer over dit soort anekdotes in mijn blog over de kroegpraatregel)

Toen ik Creative Writing wilde studeren aan de universiteit van Edinburgh begon mijn motivatiebrief bijvoorbeeld ongeveer zo:

Geachte meneer/mevrouw

Toen ik twaalf was, las ik al tot diep in de nacht boeken van Roald Dahl en Virginia Woolf, stiekem met een zaklamp onder de dekens. Op de middelbare school is mijn liefde voor Engelse literatuur alleen maar gegroeid.

Zou ik een motivatiebrief schrijven voor een studie als geneeskunde, dan zou ik als volgt kunnen beginnen.

Ik solliciteer bij deze op een plek aan de opleiding geneeskunde, omdat ik van dichtbij heb meegemaakt wat voor een verschil een medische ingreep kan maken in het leven van mensen. In de zomer van 2006 kreeg mijn moeder door een niertransplantatie haar leven terug.

Sindsdien voert mijn interesse voor geneeskunde de boventoon in mijn schoolcarriere en in mijn persoonlijke leven: ik maakte een profielwerkstuk over nierdialyse, ik heb een snuffelstage gelopen op de eerste hulp van het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft en ik heb in de vakantie mijn EHBO-diploma gehaald.   

Misschien denk je dat je geen specifieke ervaringen waarmee je je motivatie kunt illustreren, maar dat is bijna onmogelijk. Stel je begint met deze vrij clichématige opening.

Ik solliciteer bij deze op een plek aan de opleiding geneeskunde, omdat de werking van het menselijk lichaam me altijd heeft gefascineerd. 

Voeg één persoonlijk zinnetje toe en je motivatie gaat meteen leven, dat komt de opbouw van je brief ten goede.

Ik solliciteer bij deze op een plek aan de opleiding geneeskunde, omdat de werking van het menselijk lichaam me al fascineert, sinds ik op mijn achtste een anatomie-poster kreeg waarop alle spieren en organen waren te zien.

Of misschien had jij geen poster aan de muur hangen, maar keek je graag naar specifieke medische televisieprogramma’s, of ben je een keer op de EHBO beland waarna je interesse in geneeskunde werd aangewakkerd. Kortom: er is altijd een persoonlijk detail te bedenken waarmee je je motivatie kunt illustreren, of je nu geneeskunde wilt studeren, of je zinnen hebt gezet op een plek aan de filmacademie.

Motivatiebrief schrijven stap 3 – Stel jezelf voor zonder op te scheppen

Na de inleidende alinea stel je jezelf voor. Je schetst een beeld van jezelf aan de hand van je opleiding en werkervaring, je persoonlijkheid en je interesses. De kunst is om dit op een overzichtelijke manier te doen, zonder dat het saai wordt. Het beste is om opleidingen en prestaties zo feitelijk mogelijk te presenteren. Ben je met een negen gemiddeld geslaagd? Vermeld dat gegeven dan zonder het verder aan te dikken of uit te leggen. Hetzelfde geldt voor eervolle vermeldingen, prijzen, of andere prestaties.

Toen ik me als wetenschapsjournalist aanmeldde voor een beurs voor een internationale conferentie over neurowetenschap op Sicilië, begon ik mijn voorstel-alinea bijvoorbeeld als volgt.

Mijn naam is Dennis Rijnvis. Ik werk als wetenschapsredacteur bij Nu.nl, de grootste nieuwssite in Nederland. Verder schrijf ik als freelance journalist voor de Volkskrant, een landelijke krant.

Bij mijn aanmelding voor de studie Creative Writing in Edinburgh vermeldde ik mijn prestaties als schrijver ook zo feitelijk mogelijk.

In 2009 won ik de eerste prijs in een verhalenwedstrijd van een Belgisch literair tijdschrift, de Brakke Hond. Verder tekende ik deze zomer een contract voor twee boeken bij uitgever de Bezige Bij. Mijn eerste roman wordt in 2013 gepubliceerd. 

Als je verder gaat uitweiden over dit soort wapenfeiten, krijgt je motivatiebrief al snel een pocherig toontje. Kortom: Schrijf het op, maar schep er niet over op. Laat de feiten voor zich spreken.

Motivatiebrief schrijven Stap 4 – Beschrijf je persoonlijkheid aan de hand van de gestelde eisen

Dit gedeelte van je motivatiebrief vergt de meeste voorbereiding. De selectiecommissie van een bedrijf of opleiding is altijd op zoek naar mensen met specifieke kwaliteiten en karaktertrekken.

Lees daarom met veel aandacht de vacature of de tekst waarin je wordt uitgenodigd tot het schrijven van een motivatiebrief.

Bij het schrijven benadruk je de persoonlijkheidstrekken van jezelf die het beste aansluiten bij de genoemde eisen. Maar blijf niet hangen in het simpelweg noemen van karaktereigenschappen. We kunnen allemaal wel zeggen dat we leergierig, consciëntieus, avontuurlijk, ondernemend en sociaal zijn.

Dit soort persoonlijkheidstrekken kun je goed naar voren laten komen in je motivatiebrief door mini-verhaaltjes en voorbeelden te gebruiken.

Schrijf niet:

Ik heb een avontuurlijk en ondernemend karakter, ik deins niet terug voor een nieuwe uitdaging.   

Om de lezer mee te nemen in je verhaal, moet je die eigenschap ook onderbouwen met een concreet voorbeeld.

Ik houd van avontuur en hard werken. Na mijn middelbare school heb ik een jaar door Australië gereisd, waar ik onder meer heb gewerkt op een wijnboerderij en als reisleider in de Outback.

Op deze manier selecteer je twee of drie eigenschappen die je wilt benadrukken in je motivatiebrief. En niet elk voorbeeld hoeft een lang verhaal te zijn. Dit fragment komt uit een sollicitatiebrief die ik zelf eens verstuurde.

Creativiteit is mijn sterke punt; ik bedenk regelmatig  onderwerpen voor artikelen in de Volkskrant en Quest. 

Deze verzin ik nu ter plekke.

Ik ben niet bang om anderen op hun verantwoordelijkheid te wijzen, op de middelbare school was ik in elke klas klassenvertegenwoordiger.  

Motivatiebrief schrijven stap 5 – Beschrijf je interesses aan de hand van voorbeelden

Het is prettig als je brief niet alleen maar is toegespitst op datgene wat het bedrijf of de organisatie van je wil horen. Vertel ook eens spontaan iets over jezelf. Wat zijn je grootste hobby’s? Uit wat voor gezin kom je? Waar maak je je druk om in het dagelijks leven? Hier zijn voorbeelden nog noodzakelijker dan bij het beschrijven van je karaktertrekken. Neem mensen mee in jouw persoonlijke interesses.

Solliciteer je voor een baan als journalist en moet je een motivatiebrief schrijven, schets dan hoe je zelf vroeger krantjes maakte op zolder.

Wil je een plek op de opleiding diergeneeskunde, vertel dan gerust dat je als kind twee konijnen had die je zelf verzorgde.

Dit soort persoonlijke details kunnen je motivatiebrief een eigen gezicht geven.

Voor een onderwijsbeurs interviewde ik recentelijk Daro Nakshbande, een 19-jarige Nederlandse student die is toegelaten aan de gerenommeerde universiteit van Cambridge, waar hij een bachelor Politicologie en Internationale Betrekkingen volgt. Zijn motivatiebrief maakte volgens hem het verschil.

 “Een motivatiebrief schrijven, was het belangrijkste onderdeel van de sollicitatieprocedure”, vertelde hij. “In mijn brief heb ik benadrukt dat mijn interesse voor politiek heel diep zit door het gezin waar ik uit kom. Mijn vader is dertig jaar geleden uit Irak naar Nederland gevlucht en mijn zusje zit in een rolstoel. Het ging aan tafel dus vaak over vluchtelingen en gezondheidszorg. Ik denk veel over dat soort politieke onderwerpen na.”

“Dat is volgens mij de beste manier om zo’n brief te schrijven: je moet oprecht vertellen wie je bent en waarom je graag aan Cambridge wilt studeren. Het heeft geen zin om alleen dingen opschrijven waarvan je denkt dat ze goed staan, zoals lijstjes met intelligente boeken die je hebt gelezen.”

Motivatiebrief schrijven stap 6 – Schets een toekomstbeeld in je nieuwe baan of opleiding

Je motivatiebrief krijgt meer diepgang als je ook ingaat op hoe je jezelf zou ontplooien in de nieuwe opleiding, stage of baan. Dat kun je doen door een toekomstbeeld te schetsen van jezelf. Daarin laat je zien hoe je jezelf ziet in de nieuwe functie, of op welke manier de kennis van de opleiding je leven zou verrijken. Kortom: ga je een motivatiebrief schrijven? Toon ambitie!

Toen ik solliciteerde voor een plek op de conferentie over neurowetenschap, schreef ik bijvoorbeeld.

Bij Nu.nl schrijf ik vaak over neurowetenschappelijke studies waarin bijvoorbeeld patronen van angst of taalherkenning in op MRI-scans worden beschreven. Een beter begrip van de onderliggende technieken zou me helpen om dit soort onderzoeken beter te kunnen verslaan voor een groot publiek.

Toen ik solliciteerde als journalist bij het tijdschrift Intermediair schreef ik:

Ik zou het geweldig vinden om na de studie ook als freelance journalist voor Britse media te gaan werken, verder zou de opleiding mijn kansen verhogen om een roman in het Engels te publiceren voor een wereldwijd publiek. 

Motivatiebrief schrijven stap 7 – Sluit beleefd af en doe niets geks meer

Haal aan het einde geen vreemde kunstgrepen uit om de lezer nog eens extra te overtuigen van je geschiktheid. Als het goed is heb je al je troeven (wapenfeiten, anekdotes en persoonlijke details) al eerder uitgespeeld. Doe simpelweg wat ervan je wordt verwacht en sluit af met een beleefde zin, zoals:

Graag licht ik mijn enthousiasme voor de functie toe in een persoonlijk gesprek.

Of nog eenvoudiger:

Ik hoop snel van u te horen.

Spring ook niet uit de band bij de groet onderaan je brief. Ga je een motivatiebrief schrijven om toegelaten te worden tot een opleiding voor tennisleraren, schrijf alsjeblieft niet:

Met sportieve groet,

Of nog erger:

Met smashende groet,

Dit is voldoende:

Met vriendelijke groet,

En dit is nog beter:

Met groet,

Motivatiebrief schrijven? Lees deze boeken!

Wil je nog meer de diepte in? Deze boeken bieden je meer handvaten en voorbeelden bij het schrijven van je brief.

Spring eruit met je sollicitatiebrief – Een boek dat antwoorden geeft op vragen als: hoe lang moet je brief zijn? Wat zet je er precies in over jezelf en hoe presenteer je je CV?
100 succesvolle sollicitatie- en motivatiebrieven – Moeilijk verkrijgbaar, maar zeer nuttig. Een boek met talloze goede voorbeelden van brieven uit verschillende sectoren.

Samenvatting – een goede motivatiebrief schijven vereist een goede opbouw:

  1. Val met de deur in huis, maak meteen duidelijk waarom je de motivatiebrief schrijft.
  2. Illustreer je motivatie in de eerste alinea al met een mini-anekdote
  3. Vermeld je opleiding en wapenfeiten zonder op te scheppen
  4. Benadruk je persoonlijke eigenschappen die aansluiten bij de eisen
  5. Illustreer je interesses met persoonlijke details en anekdotes
  6. Schets een toekomstbeeld van jezelf in de nieuwe baan of opleiding
  7. Sluit beleefd af.

Deel deze handleiding motivatiebrief schrijven op Facebook of LinkedIn als je anderen ook een baan gunt.

En pas op, een motivatiebrief schrijven volgens deze methode kan leiden tot grote blijdschap, zo blijkt uit deze post op LinkedIn 😉

schermafbeelding-2017-03-15-om-16-14-16

 

Geen schrijf- en werktips missen? Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief, net als 5.000 anderen. Of volg een schrijfcursus bij Schrijfvis. 

Lees ook:

De uithangbordmethode – dit is de beste opbouw van een motivatiebrief

En:

2 Comments, RSS

  1. Johanna Glas februari 6, 2017 @ 7:08 am

    … en tip 8, lees je brief nog een keer helemaal door, misschien wel hardop, om te controleren op typefouten, vergeten woordjes en leestekengebruik. Een tip die jij als schrijver ook ter harte had moeten nemen, want er staan wel een paar van dat soort voutjes in je tekst.

  2. Arjan februari 26, 2017 @ 11:53 am

    Goede tips Dennis!

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Ontvang maandelijks de beste schrijftips (gratis)

Verhelder je teksten