Zó maak je aantrekkelijke koppen en trek je meer lezers (of toch niet?)

koppen maken

Goede koppen boven artikelen kunnen nogal een verschil maken. Een paar jaar geleden schreef ik een Volkskrant-artikel over manieren om je biologische klok te verzetten. De insteek was: hoe kun je als avondmens veranderen in een ochtendmens? De  eindredactie bedacht een nogal cryptische kop: ‘Matineus. Maar niet heus’.

(Om eerlijk te zijn kende ik het woord matineus niet eens. Het betekent: geneigd om vroeg op te staan).

Het artikel werd in eerste instantie nauwelijks gelezen op de website. Totdat de redactie de kop veranderde in: Zomerjetlag? Biologische klok verzetten is heel eenvoudig. Het stuk steeg met stip naar een plek in de top 10 van meest gelezen artikelen.

Niet zo verrassend natuurlijk. ‘Matineus. maar niet heus’ is zo cryptisch dat weinig mensen de insteek van het artikel meteen zullen begrijpen. Maar wat zijn nu precies de kenmerken van een goede kop: hoe zorg je ervoor dat mensen dat mensen worden gegrepen door de titel van je blogpost of artikel?

Wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam hebben daar in samenwerking met de online krantenkiosk Blendle onderzoek naar gedaan. Ze analyseerden hoe vaak er door Blendle-lezers werd geklikt op de originele koppen van krantenartikelen en op herschreven versies. Wat blijkt? Als je bepaalde woorden, leestekens en formuleringen gebruikt, kun je online tot 33 procent meer lezers trekken. Kortom: koppen maken voor een blog, website, of online tijdschrift, is een kunst op zich.

Dit werkt niet…

De onderzoekers concluderen dat veel traditionele koppen die we kennen uit kranten en tijdschrift online niet goed werken.

1. Full-quote-koppen, zoals:

‘In de geschiedenis zijn meer dingen wel gelukt dan niet’
‘Ach mevrouw, ze overdrijven zo’
‘Wie onze ambassadeur beticht van spionage, liegt’

Dit soort koppen staan in zijn geheel tussen aanhalingstekens, waardoor je niet meteen weet wie er aan het woord is. Vaak blijft ook de precieze insteek van het artikel daardoor onduidelijk.

Uit het nieuwe onderzoek blijkt dat full-quote-koppen 17 procent minder lezers trekken dan koppen die niet tussen quotes staan.

2. Koppen waarin het aanspreken van de lezer omslachtig wordt vermeden

Kranten richten zich in de kop nooit tot de lezer. Een goed voorbeeld is de uiteindelijke kop van mijn artikel over de biologische klok: Zomerjetlag? Biologische klok verzetten is heel eenvoudig.

Het is duidelijk een instructieverhaal waarvan de lezer iets kan leren, toch vermijdt de krant om te praten over ‘uw’ of ‘je’ biologische klok. Koppen waarin het aanspreken van de lezer wordt vermeden, scoren 25 procent slechter op Blendle dan koppen waarin de lezer wel wordt aangesproken.

3. Korte koppen

Kranten kiezen bijna altijd voor korte koppen. Logisch, want hoe langer de kop, hoe minder ruimte er overblijft voor tekst en foto’s. Uit het onderzoek van Blendle blijkt echter dat lange koppen (meer dan 50 lettertekens) beter werken dan korte koppen.

Maar hoe maak je dan wél een goede kop op internet?

Koppen maken voor een blog, online tijdschrift of social media, is het dus niet verstandig om traditionele, krantenkoppen te maken.

Wat werkt wel bij het koppen maken? Lange zinnen zonder quotes waarin je de lezer direct aanspreekt en waarmee je nieuwsgierigheid opwekt. De wetenschappers doen zes concrete aanbevelingen voor de opbouw van een kop.

  1. Gebruik signaalwoorden

Dat zijn woorden die verwijzen naar informatie die later gaat komen, zoals ‘deze’, ‘dit’, ‘hoe’, ‘wat’ en ‘waarom’. Met signaalwoorden kun je effectief nieuwsgierigheid opwekken, vooral als je ze laat verwijzen naar informatie die nog niet in de kop staat, maar wel in het artikel. Het signaalwoord ‘zegt’ dan in feite: klik hier dan kom je het te weten! – clickbait werk dus.

Wat Donald Trump nog kan leren van Frank Underwood

Dit is hoe Wilders de media bespeelt

Hoe beveiliger Cor de interesse wekte van Poetin en Obama

  1. Gebruik persoonlijke en bezittelijke voornaamwoorden

Kortom: spreek de lezer zo persoonlijk mogelijk aan. Door woorden als ‘je’, ‘jouw’ en ‘we’ in de kop te zetten, is het alsof je mensen persoonlijk bij het verhaal betrekt en aanzet tot actie.

Waarom je je telefoon nooit mee naar het toilet moet nemen

Het geheime knopje van LinkedIn: zo zoek je stiekem naar een nieuwe baan.

  1. Gebruik woorden die emoties oproepen

Ja, dit is geen rocket science: mensen zijn emotionele wezens. Als een kop ons aangrijpt en positieve emoties opwekt, klikken we eerder. Bijvoorbeeld:

Hoe muziek je gezonder, aardiger en stabieler maakt

Het gaat geweldig met de wereld en het wordt tijd dat je dat inziet

  1. Nog beter: roep negatieve emoties op

Een kop met één of meer woorden die negatieve emoties opwekken, wordt 17 procent meer gelezen. Niets werkt blijkbaar zo goed als inspelen op de angsten van mensen. Voorbeelden:

Hoe de meest gehate bank ter wereld de politiek volledig in zijn greep kreeg

Dit is het aangrijpende verhaal van de vader wiens dochter werd vermoord met dertig messteken

  1. Gebruik korte, begrijpelijke woorden

Een beetje Jip-en-Janneke-taal kan geen kwaad in een kop. Korte woorden werken. Als een kop gemiddeld 7 letters per woord bevat, wordt er maar liefst 33 procent meer geklikt op een artikel.

Waarom zit het weerbericht er zo vaak naast

Dit is wat jij zelf kunt doen om een aanslag te voorkomen

  1. Maar wees niet bang om lange koppen te gebruiken

Des te meer ruimte heb je namelijk om de lezer nieuwsgierig te maken met signaalwoorden en in het verhaal te trekken met persoonlijke voornaamwoorden en emotie.

Stop met het praten over een kloof tussen volk en elite, want (1) die kloof bestaat amper en (2) je maakt hem zo alleen maar erger.

  1. Vermijd vraagtekens

Waarschijnlijk maken die leestekens een kop minder duidelijk en pakkend. Er wordt gemiddeld 16 tot 17 procent minder op dit soort koppen geklikt.

Google en clickbait

Natuurlijk is er best iets aan te merken op het onderzoek. De wetenschappers keken alleen naar hoe vaak er werd geklikt op een bepaalde kop, niet naar het uiteindelijke oordeel van de lezer, of de leestijd.

Volgens mij zijn er een paar gevaren als je deze aanbevelingen te rigoureus toepast. Ten eerste kan het opwekken van nieuwsgierigheid met signaalwoorden behoorlijk verkeerd uitpakken als die nieuwsgierigheid tijdens het lezen van het artikel niet wordt bevredigd.

Maak dus geen kop als ‘Dit is hoe je miljonair wordt’ als je een artikel met wat obligate tips schrijft die iedereen ook zelf kan bedenken.

Ten tweede kun je het gebruik van signaalwoorden ook overdrijven. In Blendle zie ik regelmatig koppen als ‘Deze journalist stelde Mark Rutte tien vragen over Boer zoekt vrouw’. Het woord ‘deze’ heeft in de kop geen enkele functie; in het artikel kom je over de journalist niets te weten, dus waarom zo de nadruk leggen op het feit dat het stuk door een journalist is geschreven.

Verder is het voor je vindbaarheid in Google niet goed als je te veel nieuwsgierigheid in koppen opwekt met verwijswoorden die verwijzen naar informatie die in de tekst zelf staan.

Dit is het beste ontbijt ter wereld

Als dit bijvoorbeeld een artikel over muesli is, zullen mensen het op Google niet snel vinden, omdat het woord muesli niet in de kop staat.

Kortom: de 7 aanbevelingen van de wetenschappers zijn geen wondermiddel. Doe er je voordeel mee, maar gebruik ze met mate. In die zin is de kop van dit artikel ook een beetje misleidend. Het is niet de enige manier.

Voor meer inspiratie en schrijftips, schrijf je in voor mijn nieuwsbrief

Binnenkort geef ik een cursus bloggen voor een groot publiek en meer klanten in Den Haag, meer info: schrijfvis(at)gmail.com 

One Comment, RSS

  1. Karin Venema mei 16, 2017 @ 4:20 pm

    En vergeet de lijstjes niet: 5 redenen waarom… 8 tips voor het vinden van… Lees hier waarom dit werkt: http://www.newyorker.com/tech/elements/a-list-of-reasons-why-our-brains-love-lists

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Ontvang maandelijks de beste schrijftips (gratis)

Verhelder je teksten