Boek schrijven

roman schrijven

Een roman schrijven, soms lijkt het een doodlopende weg.

Toen ik aan mijn boek Savelsbos werkte, kon ik maar geen goede ontknoping bedenken. In het verhaal verdwijnt een 12-jarig meisje na een spel met haar vrienden in een bos en wordt ze nooit meer gevonden. Maar wat was er nu precies met haar gebeurd?

Maandenlang kreeg ik het niet helder op papier. Ik sloot mezelf dagelijks op voor brainstormsessies mijn studeerkamer, schreef verschillende eindes, maar het boek bleef zonder goede ontknoping. Soms zat ik bijna letterlijk aan de deurknop van mijn studeerkamer te sabbelen omdat ik geen inspiratie had. Wat moet je doen als je vastzit bij het schrijven van een roman?

Roman schrijven

Als iemand uit mijn kennissenkring het weet, is het Wytske Versteeg. Ze debuteerde in 2012 met haar eerste roman de Wezenlozen, tegelijkertijd met mij. Maar toen ik mijn contract voor een tweede boek inleverde omdat ik het schrijfproces te lastig vond, schreef zij vrolijk verder. Inmiddels heeft ze vier romans gepubliceerd (De Wezenlozen, Boy, Quarantaine en Grime) en-won ze de BNG Literatuurprijs.

Naast auteur is Versteeg ook schrijfdocent. Ze geeft schrijfcursussen aan beginnende romanschrijvers.

In dit interview onthult ze haar favoriete technieken om een goede roman te schrijven. Ook presenteert ze 7 schrijfoefeningen die je over het dode punt kunnen helpen bij het schrijven van die lastige passage of een goed einde voor je roman.

Read more

bestseller schrijven

Bestsellerauteur John Grisham zou waarschijnlijk hoofdschuddend zijn schouders hebben opgehaald als hij hoorde hoe ik bij het schrijven van mijn eerste boek te werk ging.

Ik begon in 2012 aan mijn roman Savelsbos zonder werkplan waarin ik het plot van tevoren had uitgewerkt. Ik had het einde van het verhaal ook nog niet bedacht en introduceerde in het eerste hoofdstuk al meer dan vijf personages.

Met die werkwijze ging ik lijnrecht in tegen de acht schrijfgeboden die Grisham onlangs publiceerde in de New York Times. De voormalig advocaat heeft een enorme hoeveelheid ervaring met het schrijven van boeken. Hij schreef sinds de jaren negentig meer dan 40 rechtbankthrillers, waarvan De Jury, De Cliënt en Advocaat van de Duivel de bekendste zijn. Wereldwijd verkocht de hij meer dan 300 miljoen exemplaren van zijn boeken.

Zijn verhalen zitten vooral planmatig goed in elkaar. Met heldere zinnen bouwt Grisham vanaf de eerste pagina’s van een boek aan ijzingwekkende situaties, die meestal in de rechtszaal tot een verrassende ontknoping komen. Hij werkt dan ook uiterst gedisciplineerd, zo blijkt uit zijn schrijfgeboden.

Als ik volgens Grisham’s methode had gewerkt, zou dat me veel tijd, energie en frustratie hebben bespaard bij het schrijven van mijn eerste boek. Ik liep bij het schrijfproces van Savelsbos meerdere malen vast omdat ik het einde nog niet had bedacht. Ik heb complete hoofdstukken in de prullenbak gegooid en verwijderde meerdere personages uit het verhaal, voordat mijn boek uiteindelijk verscheen.

Vandaar dat ik de schrijfregels van Grisham hieronder publiceer op Schrijfvis, aangevuld met quotes en links naar lezenswaardige interviews met schrijftips van de Amerikaan.

Read more

boek schrijven

Een boek schrijven kan een lijdensweg zijn. In het begin van 2014 werkte ik aan een thriller met als werktitel Eeuwig Leven. Het boek zou zeker in de winkel komen te liggen, ik had namelijk al een contract bij uitgeverij Cargo (Bezige Bij). Op mijn bankrekening stond zelfs al een flink voorschot.

Maar er was een probleem, ik worstelde met het schrijfproces en de druk. Het verhaal kreeg maar langzaam vorm, de eenzame uren achter de computer maakten me ongelukkig en het voorschot zorgde ervoor dat het schrijven voelde als een verplichting. In mei 2014 nam ik een rigoureuze beslissing. Ik stortte het geld terug en staakte mijn boekproject.

Boek schrijven – 23 tips

Een boek schrijven kan ook een geweldige ervaring zijn. In 2013 debuteerde ik bij De Bezige Bij/Cargo met de spannende roman Savelsbos. Ik presenteerde het boek voor een volle zaal vrienden en familie in Rotterdam, werd genomineerd voor de schaduwprijs en won de tweede prijs in de Crimezone Debuutawards.

Waarom slaagde het schrijfproces de eerste keer wel, maar lukte het me de tweede keer niet om het boek af te ronden? Het had vooral te maken met psychologie. Een boek schrijven is een kwestie van jezelf motiveren, deadlines stellen, kritisch kijken naar je eigen werk, maar toch ook weer niet té kritisch. Hieronder geef ik 23 tips, opgedaan in de valkuilen waar ik zelf ben ingevallen tijdens het schrijven.

Ga je een boek schrijven? Als je deze lijst adviezen in je achterhoofd houdt, is de kans groter dat jouw boekproject niet strandt en dat je binnenkort net als ik je debuut presenteert op een boekpresentatie met familie en vrienden.

Read more

boeken over schrijven

Boeken over schrijven zijn er in overvloed. Maar ze zijn niet allemaal even goed. Of, in de woorden van Stephen King:

‘De meeste boeken over schrijven staan bol van de onzin. (…) Romanschrijvers, ikzelf niet uitgezonderd, begrijpen niet veel van wat ze doen – niet waarom het werkt als het goed is niet waarom het niet werkt als het slecht is.’

Toch heb ik veel schrijfboeken gelezen, waarvan ik wél iets heb opgestoken. Hieronder heb ik 21 boeken over schrijven op een rijtje gezet, mét de belangrijkste schrijflessen die ik eruit heb getrokken.

Op nummer één van de lijst staat een boek van King: Over Leven en Schrijven. Maar ook de andere twintig boeken zijn op één of andere manier belangrijk voor me geweest.

Read more

afleiding zoeken

Als ik schrijf aan de eerste versie van een lang artikel, gedraag ik me als een junkie. Ik ben verslaafd aan afleiding. Dat blijkt uit uit mijn browsegeschiedenis en – jawel – een gesprek met een psychiater. In deze post lees je wat er in je hersenen gebeurt als je op zoek gaat naar afleiding tijdens het schrijven en je krijgt concentratietips van een expert.

Vorige week werkte ik een halve dag aan een verhaal over een illusionist voor Volkskrant Magazine. Ik had me had voorgenomen om me niet te laten afleiden door e-mails, nieuwssites, of social media.

Maar in de twee uur dat ik ongestoord zou werken, bezocht ik volgens de geschiedenis van mijn webbrowser 63 websites.  Ik surfte van Facebook naar Twitter, Gmail en de New York Times. Daarnaast checkte ook regelmatig Whatsapp op mijn telefoon.

Zo’n schrijfdag vol versplinterde aandacht is helaas geen uitzondering. Ik schrijf bijna elk stuk met een half oog op mijn telefoon of op internetsites die ik helemaal niet wil bezoeken. Uiteindelijk komen de artikelen altijd af, maar efficiënt werk ik zeker niet. Kortom: ik heb grote behoefte aan wat concentratietips.

Waar komt de drang om afleiding te zoeken vandaan? En wat kan ik ertegen doen?

Read more

aantal woorden per dag

De schrijver met het strafste schrijfregime ter wereld was waarschijnlijk Anthony Trollope (1815 – 1882). Als de Brit aan een roman werkte, staarde hij altijd met een schuin oog naar een horloge. Hij eiste van zichzelf dat hij elk kwartier 250 woorden schreef. Die routine maakte hem bijzonder productief. Trollope schreef slechts drie uur per dag – van 5.30 tot 8.30 – omdat hij overdag kantoormedewerker was bij de Britse post. Toch publiceerde hij in 35 jaar 49 boeken, waarvan sommige meer dan zeshonderd bladzijdes telden.

In zijn autobiografie beschrijft hij hoe ver hij ging om elke dag aan zijn minimum aantal woorden te komen. Als hij een kwartier voordat hij naar zijn werk ging één van zijn romans afrondde, schreef hij onderaan de pagina in grote letters het woord ‘EINDE’ om vervolgens een nieuw vel papier te pakken en de eerste 250 woorden van zijn nieuwe roman te schrijven (lees ook: hoeveel woorden heeft een boek?).

Hoe veel woorden schrijft een schrijver per dag?

Trollope is was misschien wat obsessief bezig met zijn schrijfwerk. Maar een woordenquotum kan elke schrijver van pas komen om zijn verhaal vooruit te stuwen. Het gevaar is namelijk dat je een eerste versie te angstig schrijft, dat je te lang wikt en weeg over elk woord en elke komma.

Een streefaantal woorden als richtpunt biedt houvast. Het herinnert je eraan dat je soms gewoon door moet schrijven en je innerlijke corrector moet uitschakelen – een eerste versie hoeft namelijk niet perfect te zijn. Het is veel belangrijker dat je verhaal vaart houdt.

Dat wil niet zeggen dat elke schrijver minimaal 250 woorden per kwartier moet schrijven op een dag. Misschien heb je meer het arbeidsethos van Ernest Hemingway, werk je net zo langzaam als Harper Lee, of hoop je het bizarre schrijftempo van de Britse detectiveauteur John Creasey te benaderen.

Hieronder vind je de woordenquota van elf beroemde schrijvers en schrijfsters. Welk schrijfritme past bij jou?

Read more

tijdvertraging

Soms lijkt de tijd voorbij te kruipen in een boek of verhaal. Een gebeurtenis die in werkelijkheid in een oogwenk voorbij zou zijn, beslaat in het verhaal vele alinea’s of pagina’s. Een val van iemand wordt bijvoorbeeld tot in detail beschreven: je leest wat het personage voelt, denkt en ziet. Zo’n geschreven vorm van slowmotion wordt aangeduid met de literaire term tijdvertraging.

In dit artikel lees je welke effecten een schrijver bereikt met tijdvertraging. (Lees ook over de tegenovergestelde schrijftechniek: tijdverdichting)

Read more

Dan Brown begon zijn schrijverscarrière met drie flops. Hij schreef eind jaren negentig twee humoristische boeken voor vrouwen onder het pseudoniem Danielle Brown. Ook zijn eerste thriller Het Juvenalis Dilemma (1998) werd nauwelijks verkocht. Toen hij vlak na verschijning een artikel met schrijftips publiceerde op zijn website, was er dan ook weinig belangstelling voor.

Inmiddels heeft Dan Brown echter vijf bestsellers geschreven, waaronder de Da Vinci Code en Inferno. Zijn document met schrijftips is sindsdien onderdeel van een complottheorie die in zijn boeken niet zou misstaan: het artikel lijkt spoorloos verdwenen van het internet – alsof Dan Brown zich na het succes van de Da Vinci Code heeft bedacht en zijn schrijfgeheimen toch niet wil prijsgeven.

Met behulp van de zogenoemde Wayback Machine (een soort archief van het internet) is het artikel met schrijftips nog wel te vinden. Hieronder vat ik de zeven tips uit de verloren gewaande ‘bestsellercode’ van Dan Brown voor je samen met citaten uit de oorspronkelijke tekst.

  1. Situeer je verhaal in een wereld die nieuw én leerzaam is

Read more

‘Kun je niet wat witruimte weghalen?’. Die vraag stelde ik regelmatig aan opmakers toen ik nog op de redacties van Kidsweek en Intermediair werkte. Ik had moeite om me aan de afgesproken lengte van artikelen te houden. En een beetje witruimte wegsnoepen, daar was niets mis mee, vond ik. Informatie breng je nu eenmaal over met tekst en niet met witruimte, toch?

Deze week las ik een geweldige thriller die het tegendeel bewees, Dark Matter van Blake Crouch

Read more

clichés

Schrijver en NRC-journalist Peter Zantingh publiceerde onlangs een boek dat barst van de clichés. Het gaat namelijk over voetbaltaal. In We vergaten te voetballen analyseert hij op een grappige manier de meest opvallende uitspraken van voetballers, voetbaltrainers en voetbalverslaggevers. Er zitten veel clichés bij:

‘Dat is een doelpunt uit het boekje.’
‘Dat is inherent aan het voetbal.’
‘We moeten hoog in de concentratie zitten.’
‘We zijn door de ondergrens gezakt.’
Zelf schrijft Zantingh allesbehalve clichématig. Hij is ook auteur van twee literaire romans, De eerste maandag van de maand en Een uur en achttien minuten. Dat laatste boek werd genomineerd voor de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs, mede vanwege Zantingh’s heldere en rake taalgebruik. In dit interview op Schrijfvis geeft Zantingh tips om clichés te herkennen en uit je teksten te schrappen.

Read more